Watermills within the lower Vistula basin since the beginning of the 18th century to the beginning of the 21st century

Date: 2012-08-20 - 2018-02-19

Supervisor: Dariusz Brykała

Contractors: Dariusz Brykała

Orderer institution: Narodowe Centrum Nauki
No.: 2011/03/D/HS3/03631

(project SONATA)

Interdisciplinary research team composed of: a historian, ethnologist-conservation specialist, GIS software specialists, hydrologist and geomorphologist, take on the task of reconstruction of the cultural landscape of river valleys during the last 300 years.

Until the Middle Ages the changes in river patterns and the conditions of the runoff were but insignificantly influenced by human activity. When agricultural techniques developed, the area of plough land increased at the expense of forests. As a result, grain crops went up contributing to searching new ways of flour-milling. From the 16th century on, the milling machinery was moved by several wheels. Moreover, besides flour mills new types of water devices were introduced, including fulling-mills, gritting-mills, oil mills, tan-yards, sawmills etc. In this chapter all these earliest hydraulic structures are included in one category of watermills. They were permanent investments and existed for quite a long time. If a watermill got damaged, in most cases it was rebuilt at the same place. Thus, it quite often happened that watermills existed in those places for hundreds of years. Until the beginning of the 20th century, they were the main elements of small rivers’ development. As the seeds of future factories, the earliest hydraulic structures played an important role in the country’s economy. Moreover, they influenced changes in the geo-ecosystems of river valleys.

The aim of the research is temporal and spatial reconstruction of changes in development degree of rivers within the lower Vistula river basin. Temporal scope of research covers the period since the mid-16th century to the end of 20th century. Authors will present the environmental and economical causes of watermills location’s diversity. Moreover they will define the water resources stored in old times in mill ponds (impoundment) and will indicate new locations for small hydro-power plants. 

The study area comprises lower part of the Vistula river basin with a total area of about 39,500 km2 (20% of the total area of basin). The main source of research will be cartographical and archival materials. Additionally will lead terrain studies (leveling, hydrometric measurements, inventory and catalog works of hydraulic structures). Its results will help to restore the size of the impoundment within the lower Vistula river basin over the last 300 years. Spatial-temporal analysis will be conducted using GIS software.

Publications

Abstracts, reviews, notes

  • Brykała Dariusz, Dziembowski Michał, Majerska Marta: Reconstruction of watermills network in the late 18th century in Poland on the basis of parishes descriptions. [w]: 17th International Conference of Historical Geographers, Warsaw 2018. Book of abstracts. Warszawa: 2018 - 1 s.
  • Brykała Dariusz: Rozmieszczenie młynów łodnych na dolnej Wiśle w świetle źródeł kartograficznych z XVIII i XIX wieku. [w]: Współczesne badania geograficzno-historyczne krajobrazu kulturowego. V Ogólnopolska Konferencja Geografii Historycznej. Łódź, 22-23 czerwca 2017 roku. Łódź: Wydział Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego, Komisja Geografii Politycznej i Historycznej Polskiego Towarzystwa Geograficznego, Komisja Geografii Historycznej Polskiego Towarzystwa Historycznego, 2017 - s. 15.
  • Dziembowski Michał, Brykała Dariusz, Masloch Katarzyna, Siudek Wojciech, Tomczak Sandra, Lamparski Piotr, Majerska Marta, Kujawa Przemysław, Baniewska Anna, Skorupka Barbara, Borkowski Sławomir: Geoprzestrzenna rekonstrukcja zagospodarowania hydrotechnicznego rzek Europy Środkowej i Wschodniej w oparciu o dane zawarte w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich". [w]: Współczesne badania geograficzno-historyczne krajobrazu kulturowego. V Ogólnopolska Konferencja Geografii Historycznej. Łódź, 22-23 czerwca 2017 roku. Łódź: Wydział Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego, 2017 - s. 20.
  • Brykała Dariusz: Stopień szczegółowości treści map „szczegulnych” województw Karola Perthéesa na podstawie analizy sieci młynów wodnych i w odniesieniu do innych opracowań kartograficznych z epoki. [w]: Mapa jako narracja interpretacyjna. XXIX Ogólnopolska Konferencja Historyków Kartografii, Wrocław, 24-26 września 2015 r. Streszczenia referatów. Opracowanie red. Teresa Bogacz, Beata Konopska. Wrocław: Wydawnictwa Instytutu Historii Nauki PAN, 2015 - s. 16-17.
  • Brykała Dariusz, Masloch Katarzyna, Siudek Wojciech, Tomczak Sandra, Szyszka Krzysztof: The role of the 19th century encyclopedic works as sources for the study on the reconstruction of the range of hydraulic structures' development of rivers in Poland. [w]: Dynamics of Climate and Landscape Evolution of Cultural Landscapes in the Northern Central European Lowlands since the Last Ice Age. 4th Annual ICLEA Workshop 2015. 23-26 June 2015, Słubice (Masovian Voivodeship), Poland. Abstract Volume & Excursion Guide. Eds. Markus J. Schwab, Achim Brauer, Dariusz Brykała, Piotr Gierszewski, Piotr Lamparski, Mirosław Błaszkiewicz. Potsdam: GFZ German Research Centre for Geosciences, 2015 - s. 29-30 (Scientific Technical Report; 15/05)
  • Brykała Dariusz, Prarat Maciej, Jagiełło Daria: For understanding former cultural landscape - preserved windmills and watermills in open-air museums in Poland. [w]: Dynamics of Climate and Landscape Evolution of Cultural Landscapes in the Northern Central European Lowlands since the Last Ice Age. 4th Annual ICLEA Workshop 2015. 23-26 June 2015, Słubice (Masovian Voivodeship), Poland. Abstract Volume & Excursion Guide. Eds. Markus J. Schwab, Achim Brauer, Dariusz Brykała, Piotr Gierszewski, Piotr Lamparski, Mirosław Błaszkiewicz. Potsdam: GFZ German Research Centre for Geosciences, 2015 - s. 31-32 (Scientific Technical Report; 15/05)
  • Brykała Dariusz: Density of watermills' location within the Lower Vistula river basin (Poland) before the Industrial Revolution. [w]: Second World Congress of Environmental History. Environmental History in the Making WCEH 2014. Book of Abstracts. Guimaraes: University of Minho; International Consortium of Environmental History Organizations, 2014 - s. 81.
  • Brykała Dariusz: 800 years of watermills' operation on rivers of the Central and Northern Poland. [w]: Geophysical Research Abstracts Vol. 16, EGU General Assembly 2014. Vienna: European Geosciences Union, 2014 - 1 s.
  • Brykała Dariusz: Human impact on the temporal and spatial conditions of the outflow from the Skrwa Lewa river basin (central Poland). [w]: Advances in Hydrologic Research on Pristine, Rural and Urban Small Basins. Eds. M. Isabel P. de Lima, Joao L.M.P. de Lima. Coimbra: Faculdade de Ciencias e Tecnologia da Universidade de Coimbra. Departamento de Engenharia Civil, 2014 - s. 61.
  • Brykała Dariusz, Czarnecki Piotr, Chrzanowski Kamil: Hydraulic structures in studies of landscape reconstruction – examples from Northern Poland. [w]: IGU 2014 Book of Abstracts. Cracow: IGU, 2014 - 1 s.
  • Brykała Dariusz, Chrzanowski Kamil, Czarnecki Piotr: Watermills operation on the Pomeranian rivers at the beginning of the 20th century. [w]: 2nd Annual ICLEA Workshop 2013: Dynamics of climate and landscape evolution of cultural landscape in the Northern Central European Lowlands since the last ice age. Abstracts volume & Excursion guide. Eds. M. Schwab, P. Lamparski, A. Brauer, M. Błaszkiewicz. Potsdam: Helmholtz-Zentrum Potsdam, Deutsches GeoForschungsZentrum, 2013 - s. 40 (Scientific Technical Report; 04)
  • Brykała Dariusz, Sarnowski Łukasz: Zagospodarowanie hydrotechniczne rzek na mapach ‘szczegulnych’ województw Karola Perthéesa. [w]: Dawne mapy jako źródła w badaniach geograficznych i historycznych. XXVII Ogólnopolska Konferencja Historyków Kartografii, Lublin 19-21 września 2013. Red. Paweł Cebrykow, Jerzy Ostrowski. Lublin: KARTPOL s.c., 2013 - s. 13-14.
  • Brykała Dariusz, Strzyżewski Tomasz, Sarnowski Łukasz, Jańczak Anna: Spatial coverage and contents of the Charles Perthées’ special maps of Polish woivodeships from the end of the 18th century. [w]: The Four Elements: the Essentials of the History of Cartography. Red. Antti Jakobsson. Helsinki: The Cartographic Society of Finland, 2013 - s. 107.

Articles, chapters, papers and others

  • Brykała Dariusz, Prarat Maciej, Jagiełło Daria: Watermills and windmills in open air museums within the Kujawsko-Pomorskie Region (in Poland) and their conservation issues. [w]: TIMS 14th Symposium 2015 Transactions. Sibiu: The International Molinological Society, 2018 - s. 461-474.
  • Brykała Dariusz, Gierszewski Piotr, Kordowski Jarosław, Kaczmarek Halina, Tyszkowski Sebastian, Lamparski Piotr, Babicheva Viktoria: Stanowisko 9 - Soczewka - Uwarunkowania i zmienność depozycji osadów dennych w zbiorniku Soczewka (Kotlina Płocka) w warunkach antropopresji. [w]: Plejstocen Kotliny Płockiej oraz postglacjalna transformacja jej rzeźby. XXII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Stratygrafia Plejstocenu Polski, Gołaszewo, 31.08.-4.09.2015 r. Red. nauk. Jarosław Kordowski, Piotr Lamparski, Stanisław Lisicki, Małgorzata Roman. Warszawa: Instytut Geografii i Przestrzennego zagospodarowania PAN, Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Insytut Badawczy, 2015 - s. 153-158.
  • Brykała Dariusz, Strzyżewski Tomasz: Zasięg przestrzenny map ‘szczegulnych’ województw Karola Perthéesa. [w]: Dawne mapy jako źródła w badaniach geograficznych i historycznych. XXVII Ogólnopolska Konferencja Historyków Kartografii, Lublin 19-21 września 2013. Red. Paweł Cebrykow, Jerzy Ostrowski. Lublin: KARTPOL s.c., 2013 - s. 15-17.

Articles

Editorial publications

Documentation studies

Chapters

Go back