W dniach 8-10 września 2026 roku w Karpaczu odbyło się XXXV Forum Ekonomiczne, którego partnerem był Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. Tegoroczna edycja zgromadziła ponad 6,5 tysiąca gości z 55 krajów. Przez trzy dni przedstawiciele polityki, biznesu, administracji publicznej, nauki, organizacji społecznych i kultury uczestniczyli w debatach poświęconych najważniejszym wyzwaniom współczesności. Hasłem przewodnim Forum była Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian.

Skala wydarzenia była znacząca: w programie znalazło się ponad 500 wydarzeń – sesji plenarnych i specjalnych, paneli dyskusyjnych, debat, prezentacji raportów, spotkań autorskich, briefingów prasowych, gal i koncertów. Forum po raz kolejny pełniło funkcję platformy dialogu łączącej różne środowiska i sektory. W Karpaczu spotkali się przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, biznesu, świata akademickiego, organizacji pozarządowych oraz instytucji międzynarodowych. Ponad 900 uczestników przyjechało z zagranicy, co podkreśliło międzynarodowy charakter wydarzenia.

Istotną część Forum stanowiły dyskusje dotyczące rozwoju regionalnego i samorządu. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 1200 przedstawicieli władz samorządowych i regionalnych, w tym marszałkowie i wicemarszałkowie województw, prezydenci miast, starostowie, burmistrzowie, wójtowie i radni. Forum Regionów było przestrzenią wymiany doświadczeń między przedstawicielami różnych szczebli administracji terytorialnej z Polski i Europy. Wiele debat dotyczyło wyzwań związanych z modernizacją, rozwojem gospodarczym, infrastrukturą i współpracą międzysektorową.

IGiPZ PAN w programie Forum

Przedstawiciele Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN uczestniczyli w debatach poświęconych ważnym wyzwaniom rozwoju przestrzennego i społeczno-gospodarczego Polski.

Jednym z ważnych wydarzeń była sesja „Miliardowe koszty chaosu. Jak zatrzymać przestrzenny 'bałagan'?", zorganizowana w partnerstwie z IGiPZ PAN i moderowana przez prof. Tomasza Komornickiego. Dyskusja dotyczyła skuteczności reformy planowania przestrzennego, podziału kompetencji między szczeblami administracji oraz przyszłości planowania regionalnego. Paneliści zwracali uwagę na skalę narosłego w Polsce chaosu przestrzennego, potrzebę wzmocnienia planowania na poziomie ponadlokalnym oraz znaczenie krajowych dokumentów strategicznych.

Tematem kolejnej debaty, „Zbiorniki retencyjne: bezpieczeństwo wodne czy koszt środowiskowy?", było bezpieczeństwo wodne Polski. Panel moderował dr hab. Łukasz Wiejaczka. Rozmowa koncentrowała się na możliwościach łączenia retencji naturalnej i sztucznej, potrzebie dostosowania rozwiązań do warunków regionalnych oraz konieczności ochrony ekosystemów rzecznych. Wskazywano na znaczenie kompleksowego i długofalowego planowania gospodarowania wodą w obliczu narastającego ryzyka susz i powodzi.

W panelu „W kierunku Europy Regionów? Wyzwania i dylematy związane z decentralizacją" uczestniczył prof. dr hab. Piotr Rosik. Dyskusja była poświęcona roli regionów, zasadzie subsydiarności i decentralizacji oraz ich znaczeniu dla rozwoju terytorialnego. Prof. Rosik zwrócił uwagę na potrzebę przezwyciężania sporów kompetencyjnych – zarówno pomiędzy poszczególnymi szczeblami zarządzania, jak i pomiędzy instytucjami i sektorami działającymi na tym samym poziomie.

Udział przedstawicieli IGiPZ PAN w tych debatach wpisywał się w szerszą tematykę Forum związaną z rozwojem regionalnym, zarządzaniem publicznym i planowaniem przestrzennym. Wspólnym wątkiem dyskusji była potrzeba lepszej koordynacji działań publicznych, wzmacniania roli regionów oraz prowadzenia zintegrowanego i długofalowego planowania rozwoju przestrzennego Polski.

Nauka, gospodarka i współpraca międzysektorowa

Silnie reprezentowany był również sektor nauki i szkolnictwa wyższego. W Forum uczestniczyli rektorzy i przedstawiciele polskich uczelni, a jednym z punktów programu była Debata Oksfordzka Uniwersytetu Jagiellońskiego. Łącznie tegoroczne Forum miało 390 partnerów: 170 komercyjnych, 82 medialnych, 10 akademickich, 105 instytucjonalnych, 15 partnerów strefy obrony cywilnej i 8 partnerów społecznych. Rosnąca liczba partnerów biznesowych oraz szeroka obecność instytucji publicznych i akademickich pokazywały międzysektorowy charakter wydarzenia.

Ważnym obszarem była również współpraca z sektorem gospodarczym. W gronie partnerów biznesowych znalazło się 170 firm, a liczba podmiotów współpracujących z Forum w tej kategorii była o 15% wyższa niż rok wcześniej. W ramach Family Business Network uczestniczyło 107 polskich firm rodzinnych, reprezentowanych przez właścicieli i sukcesorów. Zorganizowano dla nich 13 debat, paneli i rozmów oraz 5 zamkniętych spotkań. Obecność przedsiębiorstw różnej wielkości, przedstawicieli instytucji państwowych i środowiska akademickiego dodatkowo wzmacniała międzysektorowy charakter Forum.

Program obejmował także kilka dużych bloków tematycznych. XVII Forum Ochrony Zdrowia zgromadziło blisko 800 uczestników i obejmowało ponad 60 debat, paneli i spotkań dotyczących m.in. finansowania i zarządzania systemem ochrony zdrowia, profilaktyki, nowych technologii i cyfryzacji. Forum Polska–Czechy skupiło się na transformacji energetycznej i wdrażaniu założeń Europejskiego Zielonego Ładu, natomiast Forum Polsko–Chińskie poświęcono współpracy biznesowej, inwestycjom, innowacyjnym technologiom i globalnym trendom rynkowym.

Raporty, inicjatywy i program kulturalny

Forum było także miejscem prezentacji nowych inicjatyw, raportów i decyzji. Ogłoszono m.in., że PKP Intercity zamówiło 32 dodatkowe lokomotywy elektryczne Griffin EU200, podpisano umowę dotyczącą przebudowy i modernizacji Wysokogórskiego Obserwatorium Meteorologicznego IMGW-PIB na Śnieżce, a także zaprezentowano raport „Bezpieczeństwo łańcuchów dostaw w polskim przemyśle obronnym w czasie pokoju". Przedstawiono również „Raport SGH i Forum Ekonomicznego", poświęcony współczesnym dylematom państw Europy Środkowo-Wschodniej. W trakcie wydarzenia ogłoszono też założenia Polityki Lekowej Państwa na lata 2027–2032.

Ważnym elementem tegorocznej edycji był rozbudowany program kulturalny. Odbyły się 54 spotkania autorskie poświęcone m.in. ekonomii, polityce, geopolityce, sprawom społecznym, nowym technologiom i sztucznej inteligencji, a także literaturze naukowej, popularnonaukowej i reportażowi. Program przygotowano we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim i Wydawnictwem Naukowym PWN. Forum było również okazją do wręczenia nagród osobom, instytucjom i firmom wyróżnianym w różnych obszarach życia publicznego, gospodarczego, naukowego i społecznego.

XXXV Forum Ekonomiczne w Karpaczu zostało zorganizowane przez Fundację Instytut Studiów Wschodnich w formule partnerstwa z Województwem Dolnośląskim, gminą i miastem Karpacz, miastem Wrocław, Portem Lotniczym we Wrocławiu oraz Hotelem Gołębiewski, który pełnił funkcję Centrum Kongresowego. W wydarzeniu uczestniczyło także ponad 500 dziennikarzy i przedstawicieli mediów.

Dla IGiPZ PAN udział w XXXV Forum Ekonomicznym – zarówno w roli partnera wydarzenia, jak i poprzez udział naszych naukowców w jego części merytorycznej – był okazją do przedstawienia eksperckiej perspektywy dotyczącej planowania przestrzennego, polityki regionalnej, decentralizacji oraz gospodarowania zasobami wodnymi. Tegoroczna edycja Forum, poprzez skalę programu i różnorodność podejmowanych tematów, stworzyła szeroką przestrzeń do wymiany doświadczeń i dyskusji nad kierunkami zmian zachodzących w Polsce i Europie.

Więcej informacji: www.forum-ekonomiczne.pl

Zapraszamy do zapoznania się z obszernym podsumowaniem Organizatora:

• XXXV Forum Ekonomiczne - podsumowanie