Czego możemy nauczyć się od wioślarek (Cladocera)? Wykorzystanie zbioru testowego i nowoczesnych metod statystycznych do rekonstrukcji zmian środowiska.

Termin: 2017-10-16 - 2020-10-15

Kierownik: Izabela Zawiska

Instytucja zamawiająca: Narodowe Centrum Nauki
Numer projektu: 2016/23/D/ST10/0307

(projekt SONATA)

Cel badań

Głównym celem proponowanego projektu badawczego jest stworzenie wzorców statystycznych opartych na subfosylnej faunie wioślarek (Cladocera), które posłużą do ilościowej rekonstrukcji zmian środowiska od późnego glacjału do czasów współczesnych na obszarze Polski.  Realizacja tego projektu pozwoli na zdobycie nowych, precyzyjnych informacji na temat wymagań ekologicznych poszczególnych gatunków wioślarek. Zostaną zbadane zależności między występowaniem taksonów oraz grup gatunków a wartościami poszczególnych parametrów środowiska. Wyniki te zostaną porównane z wartościami uzyskanymi przez innych badaczy w Europie (Brodersen et al., 1998; Chen et al., 2010). Uzupełnienie dotychczasowej wiedzy na temat wymagań ekologicznych Cladocera jest niezwykle ważne i pozwoli precyzyjniej interpretować dane paleolimnologiczne zarówno w Polsce jak i innych regionach Europy i świata.

 Metoda badawcza

Główne zadania w projekcie będą prowadzić do realizacji celu głównego, stworzenia zbioru testowego wioślarek i w kolejnym etapie wzorców statystycznych do rekonstrukcji zmian środowiska jezior. W trakcie trwania projektu z 50 jezior o zróżnicowanej trofii pobrane zostaną osady jeziorne, w których przeprowadzona zostanie analiza składu wioślarek i chemiczna osadu. W tych samych miejscach zmierzone zostaną parametry chemiczne i fizyczne wody w tym: przewodnictwo elektrolityczne, zawartość tlenu, pH, chlorofil, zawartość podstawowych jonów. W każdym z jezior w miejscach poboru próbek oznaczony zostanie skład gatunkowy makrofitów. Zebrane podczas badań terenowych dane posłużą poznania zależności zarówno między zbiorowiskami wioślarek jak i poszczególnymi gatunkami a parametrami środowiska. Dzięki temu stworzony zostanie wzorzec statystyczny do rekonstrukcji trofii. W wyniku przeprowadzenia wieloczynnikowej analizy statystycznej poznane zostaną wymagania środowiskowe poszczególnych gatunków wioślarek.

 Wpływ rezultatów

W wyniku przeprowadzonych badań powstaną narzędzia do rekonstrukcji zmian środowiska zbiorników, które będą wykorzystane przy określaniu warunków referencyjnych dla jezior silnie przekształconych przez gospodarczą działalność człowieka. Jest to bardzo ważne w kontekście ochrony zasobów wodnych. Możliwa będzie również rekonstrukcja zmian żyzności wody od czasu ostatniego zlodowacenia do czasów współczesnych w jeziorach i tym samym określenie wpływu zmian klimatu na ekosystem jezior.

Uzupełniona zostanie wiedza na temat wymagań ekologicznych gatunków litoralnych wioślarek co przyczyni się do zwiększenia precyzji rekonstrukcji paleolimnologicznych bazujących na analizie składu subfosylnych Cladocera.

Uzyskane wyniki, publikacje, zdjęcia subfosylnych wioślarek wykonane za pomocą kamery mikroskopowej oraz mikroskopu skaningowego SEM zostaną umieszczone na stronie internetowej projektu i będą dostępne dla szerokiego grona odbiorców.

Wróć