Rozmieszczenie inwazyjnych gatunków roślin w dolinach małych rzek wschodniego Mazowsza

Termin: 2008-09-29 - 2012-07-07

Kierownik: Ewa Roo-Zielińska

Wykonawcy: Ewa Kołaczkowska

Numer projektu: N N304 0805 35

(projekt promotorski)

Głównymi celami projektu są:

  • ocena wypełniania przestrzeni dolin małych rzek wschodniego Mazowsza przez inwazyjne gatunki roślin, w zróżnicowanych warunkach siedliskowych i użytkowania ziemi (na przykładzie dolin: Świdra, Wilgi i Rządzy),
  • ocena wpływu czynników abiotycznych (geomorfologicznych oraz glebowych), biotycznych (szaty roślinnej, w tym m.in. konkurencji międzygatunkowej) i antropogenicznych (użytkowania ziemi) na rozmieszczenie inwazyjnych gatunków roślin w dolinach małych rzek wschodniego Mazowsza,
  • porównanie sposobów wypełniania przestrzeni przez inwazyjne gatunki roślin w wymienionych wyżej dolinach rzecznych,
  • porównanie sposobów wypełniania przestrzeni przez inwazyjne gatunki roślin występujące w dolinach małych rzek z dolinami rzek dużych: Wisły i Bugu.

Jako tereny badań zostały wybrane trzy doliny rzeczne: Świdra, Wilgi i Rządzy, położone niemal na całej swojej długości na Nizinie Środkowomazowieckiej. Roślinność wybranych dolin nie podlegała dotychczas szczegółowym obserwacjom, zatem niniejsze badania pozwolą na:

  • uzupełnienie wiedzy geobotanicznej i ekologicznej,
  • zaprezentowanie pewnych wzorców zajmowania siedlisk dolin małych rzek przez obce inwazyjne gatunki roślin,
  • lepsze zrozumienie mechanizmów procesu inwazji przez gatunki roślin związane z dolinami rzecznymi,
  • przewidywanie kierunków i natężenia procesu inwazji,
  • wykorzystanie uzyskanych wyników do szerszych analiz flory i zbiorowisk roślinnych - inwentarza nizinnych dolin rzecznych,
  • ewentualne zaplanowanie form ochrony określonych fragmentów dolin Świdra, Wilgi i Rządzy.

W 2011 roku wykonano wielowymiarowe modele występowania dla czterech najczęstszych gatunków inwazyjnych w dolinach małych rzek wschodniego Mazowsza: klonu jesionolistnego Acer negundo, kolczurki klapowanej Echinocystis lobata, niecierpka drobnokwiatowego Impatiens parviflora i nawłoci późnej Solidago gigantea. Modele te opracowano metodą drzew klasyfikacyjnych, wykorzystując 44 zmienne objaśniające należące do pięciu kategorii:

  • położenie powierzchni badawczych w przestrzeni geograficznej,
  • ukształtowanie terenu,
  • użytkowanie ziemi,
  • właściwości gleby,
  • parametry florystyczno-fitosocjologiczne.

Publikacje

Artykuły, rozdziały, referaty i inne

  • Kołaczkowska Ewa: Siedliskowo-ekologiczne wzorce występowania obcych inwazyjnych gatunków roślin w dolinach małych rzek wschodniego Mazowsza. - Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie 2012, 33 - s. 270-278.

Wróć