Teoretyczno-metodyczne podstawy gospodarki przestrzennej, ze szczególnym uwzględnieniem powiązań społeczno-gospodarczych i środowiskowych w wymiarze międzynarodowym, krajowym i regionalnym

Termin: 2016-01-01 - 2018-12-31

Kierownik: Tomasz Komornicki

Wykonawcy: Bożena Degórska, Aleksandra Deręgowska, Tomasz Komornicki, Piotr Korcelli, Piotr Rosik, Przemysław Śleszyński, Rafał Wiśniewski, Piotr Siłka, Barbara Szejgiec-Kolenda, Patryk Duma

Numer projektu: B3

Głównym celem badań w ramach nowego zadania B3 będzie tworzenie podstaw teoretycznych i metodycznych dla gospodarki przestrzennej oraz ocena empiryczna powiązań społeczno-gospodarczych i środowiskowych w przestrzeni, ze szczególnym uwzględnieniem relacji transgranicznych. Czas realizacji zadania przewidywany jest na okres 2016-2018 (3 lata).

Studia teoretyczno-metodyczne obejmą przede wszystkim prace nad szeroko rozumianymi wskaźnikami interakcji w układzie międzynarodowym, międzyregionalnym, międzymetropolitalnym oraz wewnatrzmetropolitalnym, a ponadto także tworzenie miar obrazujących rozwój społeczeństwa informacyjnego. Celem będzie ocena dynamiki zmian przestrzeni geograficznej oraz sieci osadniczej przez pryzmat powiązań. Dane o handlu zagranicznym w ujęciu regionalnym, o turystyce międzynarodowej, a także oraz o migracjach, dojazdach do pracy i ruchu granicznym, będą stanowiły podstawę dla stworzenia kwantyfikowalnego obrazu gospodarki przepływów (economy of flows). Kontynuowane będą badania nad strukturą regionalną interakcji przy wykorzystaniu narzędzi autokorelacji przestrzennej. Pozycja miast i regionów w układach powiązań będzie służyć do oceny ich wrażliwości na globalne zagrożenia o charakterze ekonomicznym.

Opracowywane narzędzia będą testowane przy realizacji badań empirycznych dotyczących m.in. relacji transgranicznych (w skali europejskiej i lokalnej – współpraca i interakcje przygraniczne, w tym w zakresie ochrony środowiska), powiązań międzymetropolitalnych (największe ośrodki krajowe, a także europejskie), efektów rozwoju sieci transportowych, roli powiązań międzynarodowych dla gospodarek lokalnych (m.in. znaczenie pośredników w handlu zagranicznym) oraz struktur i relacji w ramach obszarów funkcjonalnych (w tym miejskich obszarów funkcjonalnych, dojazdów do pracy, transportowych i środowiskowych efektów suburbanizacji oraz metropolitalnych korytarzy ekologicznych). Wykorzystywane będą materiały GUS (w tym wyniki NSP 2011) oraz dane Ministerstwa Finansów i Straży Granicznej. Efekty prac prezentowane będą na kongresach konferencjach naukowych (Kongres Międzynarodowej Unii Geograficznej spotkania Associacion of American Geographers, seminaria Regional Studies Association oraz ESPON) i krajowych. Wyniki będą publikowane w wydawnictwach IGiPZ PAN oraz w periodykach krajowych i zagranicznych. Planowanym efektem jest również ukończenie rozprawy doktorskiej B. Szejgiec. Badania będą także służyć realizacji porozumienia o współpracy naukowej pomiędzy IGiPZ PAN a Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju. Dotyczy to w szczególności tworzenia narzędzi dla realizacji polityki przestrzennej państwa (m.in. delimitacja obszarów funkcjonalnych) oraz ewaluacji ex – ante i ex-post projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej. Badania będą także podstawą dla zaangażowania się Zespołu i Instytutu w kolejne projekty międzynarodowe, w tym Horyzont 2020 i ESPON 2020.

Publikacje

Monografie od 2013 roku

Artykuły, rozdziały, referaty i inne

Artykuły od 2013 roku

Rozdziały od 2013 roku

  • Degórska Bożena, Degórski Marek: Influence of climate change on environmental hazards and human well-being in the urban areas — Warsaw case study versus general problems. [w]: Climate change, extreme events and disaster risk reduction: Towards sustainable development goals. Red. Suraj Mal, R.B. Singh, Christian Huggel. Cham: Springer International Publishing, 2018 - s. 43-57 (Sustainable Development Goals Series)
  • Komornicki Tomasz: Spatial planning in Poland – the territorial perspective. [w]: Territory and states. Essentials for coordination of spatial planning policies in the XXIst century. Red. Joaquin Farinos Dasi, Enrique Peiro. Valencia: Tirant Humanidades, 2018 - s. 529-562.
  • Komornicki Tomasz, Bański Jerzy, Degórski Marek, Śleszyński Przemysław: Obszary Wzrostu jako przedmiot strategicznej interwencji państwa. [w]: Jakość życia i spójność przestrzenna. Rozwój i dobrostan w kontekście lokalnym. Red. Włodzimierz Okrasa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2017 - s. 157-176.
  • Komornicki Tomasz, Ciołek Dorota: Territorial capital in Poland. [w]: Territorial Cohesion: A missing link between economic growth and welfare. Lessons from the Baltic Tiger. Red. John Bradley, Jacek Zaucha. Gdańsk: Uniwersytet Gdański. Katedra Makroekonomii, 2017 - s. 93-146.
  • Komornicki Tomasz, Kowalczyk Karol: Transportowe wyzwania rozwojowe pogranicza polsko-ukraińskiego. [w]: Wyzwania rozwojowe pogranicza polsko-ukraińskiego. Red. Andrzej Miszczuk. Lublin: Norbertinum, 2017 - s. 189-213.
  • Rosik Piotr, Stępniak Marcin, Komornicki Tomasz: An evaluation of the impact of the construction of motorways and expressways in Poland during the period 2004–13 on accessibility and cohesion. [w]: EU Cohesion Policy: Reassessing performance and direction. Red. John Bachtler, Peter Berkowitz, Sally Hardy, Tatjana Muravska. London, New York: Routledge, 2017 - s. 87-100 (Regions and Cities; 111)
  • Szlachta Jacek, Zaucha Jacek, Komornicki Tomasz: Polish development policy and its territorial dimension. [w]: Territorial Cohesion: A missing link between economic growth and welfare. Lessons from the Baltic Tiger. Red. John Bradley, Jacek Zaucha. Gdańsk: Uniwersytet Gdański. Katedra Makroekonomii, 2017 - s. 49-72.
  • Zaucha Jacek, Komornicki Tomasz, Szlachta Jacek: Territorial Cohesion in Polish regional development policy as a process of adaptation to the specifics of a territorial unit. [w]: Territorial Cohesion: A missing link between economic growth and welfare. Lessons from the Baltic Tiger. Red. John Bradley, Jacek Zaucha. Gdańsk: Uniwersytet Gdański. Katedra Makroekonomii, 2017 - s. 205-222.

Abstrakty, recenzje, notatki

Mapy, atlasy

  • Szejgiec-Kolenda Barbara: [Mapy]. [w]: J. Zaucha, Gospodarowanie przestrzenią morską. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie SEDNO sp. z o.o., 2018 - 9 map

Monografie, raporty

  • Nadin Vincent, Zonneveld Will, Dąbrowski Marcin, Schitt Peter, Smas Lukas, Siłka Piotr, Komornicki Tomasz, Szejgiec-Kolenda Barbara, Cotella Giancarlo, Janin Rovolin Umberto, Pede Elena, Seardo Bianca Maria, Solly Alys, Berisha Erblin, Lüer Christian, Bohme Kai, Palne Kovacs Ilona, Farago Laszlo, Mezei Cecilia, Suvak Andrea, Pamer Zoltan, Nedovic-Budic Zorica, Reimer Mario, Münter Angelika, Gustedt Evelyn, Erkut Gülden, Sezgin Ervin, Turk S. Sence: COMPASS – Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Planning Systems in Europe. Inception Report. Luxembourg: ESPON, 2016 - 121 s.

Wróć