IGiPZ PAN > Wydawnictwa > Nowości wydawnicze IGiPZ PAN

Wydawnictwa Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN

Nowości wydawnicze


PRACE GEOGRAFICZNE Nr 284 (2026)

Nowość!

Przestrzeń, czas i ludzie: studia antropogeograficzne dedykowane pamięci Profesora Piotra Eberhardta

Redaktor: Mariusz Kowalski

 

 

Miejsce i rok wydania: Warszawa, 2026
Liczba stron: 295
ISBN 978-83-973494-8-3 (oprawa miękka)
ISBN 978-83-973494-9-0 (pdf)
Cena: 50 zł
bezpłatna wersja elektroniczna

 

Prezentowany tom poświęcony jest pamięci Profesora Piotra Eberhardta, wybitnego uczonego związanego przez sześć dziesięcioleci z Instytutem Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN w Warszawie. Współautorzy tomu oraz społeczność IGiPZ PAN pragną w ten sposób wyrazić szacunek i uznanie dla dokonań tego wybitnego uczonego, w tym dla roli, jaką odegrał w rozwoju polskiej Geografii, a także dla jego osiągnięć jako wychowawcy i mentora wielu adeptów geografii społeczno-gospodarczej oraz dziedzin pokrewnych. Działalność naukowa i postawa Profesora Piotra Eberhardta cieszyły się powszechnym uznaniem środowiska, czego wyrazem były kolejne awanse naukowe oraz nadawane mu tytuły i wyróżnienia.

Zainteresowania naukowe Profesora ewoluowały od zagadnień geografii gospodarczej, poprzez kwestie związane z geografią osadnictwa, w kierunku geografii ludności i demografii, którym pozostał wierny do końca swojego życia. Odrębny dział w zainteresowaniach demograficznych Profesora stanowiły za­gadnienia narodowościowe oraz geografia polityczna i geopolityka. Profesor należał do pionierów tych zagadnień po okresie komunistycznego zastoju. Zajmując się zagadnieniami gospodarczymi, osadniczy­mi, demograficznymi, politycznymi w ujęciu historycznym i przestrzennym, Profesor Piotr Eberhardt kontynuował niewątpliwie najlepsze tradycje polskiej i światowej antropogeografii oraz nauk społecznych w ogóle.

Wyrazem uznania dla dokonań Profesora, jeszcze za jego życia, stała się sesja naukowa pt. „Problemy etniczne i polityczne we współczesnych badaniach geograficznych”, która odbyła się w Instytucie Geogra­fii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN w Warszawie 25 stycznia 2016 roku. Sesja, zorganizowana z okazji 80. urodzin Profesora, zgromadziła liczne grono osób związanych z nim zawodowo i reprezentujących różne ośrodki naukowe. Wydarzenie spotkało się z dużym zainteresowaniem i stało się waż­nym forum wymiany myśli oraz refleksji nad problematyką podejmowaną w jego badaniach. Pragnąc upamiętnić postać Profesora Piotra Eberhardta, postanowiono uzupełnić tamto przedsięwzięcie bardziej trwałą formą przygotowując okolicznościową publikację.

 

PRACE GEOGRAFICZNE Nr 283 (2025)

 

Morze jako granica i przestrzeń współpracy: transgraniczna morska przestrzeń turystyczna regionu Morza Bałtyckiego

Autor: Denis Cerić

 

Miejsce i rok wydania: Warszawa, 2025
Liczba stron: 158
ISBN 978-83-973494-6-9 (oprawa miękka)
ISBN 978-83-973494-7-6 (pdf)
Cena: 50 zł
bezpłatna wersja elektroniczna

 

Morze od wieków bywało postrzegane jako bariera – przestrzeń podziału, nieciągłości i separacji. Współczesne procesy integracyjne, zwłaszcza w Europie, coraz wyraźniej pokazują jednak, że granice morskie mogą pełnić zupełnie inną funkcję: stawać się przestrzenią współpracy, przepływów i powiązań funkcjonalnych. Monografia Morze jako granica i przestrzeń współpracy: Transgraniczna morska przestrzeń turystyczna regionu Morza Bałtyckiego podejmuje to wyzwanie badawcze, oferując pogłębioną i wieloaspektową analizę roli turystyki w kształtowaniu współpracy transgranicznej w regionie Morza Bałtyckiego.

Autor łączy perspektywę geografii granic, geografii turyzmu oraz studiów nad integracją europejską, proponując oryginalną koncepcję badawczą morskiej przestrzeni transgranicznej. Praca oparta jest na szerokim materiale empirycznym, obejmującym analizę projektów współpracy realizowanych w ramach programów Interreg oraz badania jakościowe z udziałem ich beneficjentów. Zastosowana triangulacja metod pozwala nie tylko opisać przestrzenne wzorce współpracy, lecz także wyjaśnić mechanizmy, motywacje i bariery współdziałania ponad granicami morskimi. Ważnym elementem monografii jest autorski model integracji transgranicznej morskiej przestrzeni turystycznej, który wnosi nową jakość do badań nad granicami i regionami nadmorskimi.

Publikacja skierowana jest do środowisk naukowych zajmujących się geografią społeczno-ekonomiczną, badaniami nad turystyką, studiami nad granicami (border studies) oraz procesami integracji regionalnej i europejskiej. Może być również wartościowym źródłem dla studentów kierunków geograficznych i turystycznych, a także dla praktyków zaangażowanych w politykę regionalną, współpracę transgraniczną i rozwój obszarów nadmorskich.

 

PRACE GEOGRAFICZNE Nr 282 (2025)

 

Podejście partycypacyjne w badaniu i generowaniu zmian na obszarach miejskich i wiejskich

Autor: Ewa Korcelli-Olejniczak

 

 

Miejsce i rok wydania: Warszawa, 2025
Liczba stron: 122
ISBN 978-83-973494-4-5 (oprawa miękka)
ISBN 978-83-973494-5-2 (pdf)
Cena: 50 zł
bezpłatna wersja elektroniczna

Niniejsza monografia stanowi studium metodologiczne, którego przedmiotem jest podejście partycypacyjne w procesie badawczym. Przeprowadzono w niej analizę badań partycypacyjnych, w szczególności na przykładach inicjatyw (z)realizowanych przez autorkę wraz z zespołami projektów dotyczących generowania zmian na obszarach miejskich i wiejskich. W badaniach skupiono się na sposobach włączania uczestników w proces badawczy. Podjęto także próbę oszacowania tzw. poziomu partycypacyjności na poszczególnych jego etapach, innowacyjności stosowanych metod oraz wpływu na zmiany społeczne. Przyjęto zasadnicze założenie, że badania partycypacyjne, poza realizacją swoich bezpośrednich celów, są źródłem danych naukowych będących wartościowym uzupełnieniem wiedzy uzyskanej w drodze badań konwencjonalnych.

 

PRACE GEOGRAFICZNE Nr 281 (2025)

 

Zmiany pozamiejskiego publicznego transportu zbiorowego w powiatach Beskidu Niskiego i Bieszczad w latach 1990–2024

Autor: Ariel Ciechański

 

Miejsce i rok wydania: Warszawa, 2025
Liczba stron: 160
ISBN 978-83-973494-2-1 (oprawa miękka)
ISBN 978-83-973494-3-8 (pdf)
Cena: 50 zł
bezpłatna wersja elektroniczna

 

W niniejszej monografii w sposób holistyczny podjęto często pomijaną w polskiej geografii społeczno-ekonomicznej problematykę pozamiejskiego publicznego transportu zbiorowego (ptz), traktowanego jako system współdziałających podsystemów przewozów kolejowych oraz, co szczególnie istotne, także i autobusowych. Zastosowano tu również podejście dynamiczne, niestety coraz rzadziej wykorzystywane, zwłaszcza w geografii transportu. Omówiono nie tylko zmiany w sieciach połączeń poszczególnych środków transportu w latach 1990-2024, ale także ich otoczenia prawnego, społecznego czy gospodarczego. Szczególny nacisk położono na oddziaływanie wsparcia samorządów w organizacji ptz ze środków Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych (FRPA). Jako obszar studialny w opisywanych badaniach przyjęto górzyste tereny powiatów: gorlickiego, jasielskiego, krośnieńskiego, sanockiego, leskiego i bieszczadzkiego, które mają w dużej mierze charakter peryferyjny. Praca ta stanowi uzupełnienie i kontynuację o kolejny pięcioletni okres badawczy poprzedniej monografii autora, opublikowanej w 2023 r. i opisującej badania dotyczące lat 1990‑2019.

 

 

 

Spitsbergen - historia odkryć i badań do końca XX wieku
Autor: Jan Szupryczyński    

 

Miejsce i rok wydania: Warszawa, 2024 
Liczba stron: 100
ISBN: 978-83-954525-7-4
bezpłatna wersja elektroniczna

W książce Spitsbergen - historia odkryć i badań do końca XX wieku Jan Szupryczyński przybliża nam niezwykłe losy polskich badaczy, którzy na przestrzeni wieków wnieśli znaczący wkład w eksplorację i zrozumienie tajemniczego archipelagu Svalbard. Publikacja stanowi nieocenione źródło informacji o pionierskich wyprawach, naukowych osiągnięciach i codziennych zmaganiach w surowych warunkach arktycznych. Jej wydanie zbiega się z dziewięćdziesiątą rocznicą urodzin autora, dla którego obszary polarne stały się nie tylko głównym obiektem zainteresowań badawczych, ale również życiową pasją. Jest to lektura obowiązkowa dla wszystkich zainteresowanych historią, nauką oraz fascynującym światem arktycznych ekspedycji.

 


Regres sieci transportu publicznego w powiatach Beskidu Niskiego i Bieszczad a wykluczenie transportowe młodzieży uczącej się
Autor: Ariel Ciechański   




Miejsce i rok wydania: Warszawa, 2023 
Liczba stron: 263
Oprawa: miękka
Format: 165 x 238 mm
ISBN: 978-83-954525-3-6
Cena: 50 zł 

bezpłatna wersja elektroniczna

Publikacja poświęcona jest tematyce przemian dostępności przestrzennej i wykluczenia transportowego wynikającego z procesów regresu sieci transportu publicznego. Identyfikuje negatywne zmiany w sieci publicznego pozamiejskiego transportu zbiorowego (ptz) na terenach przestrzennie odległych od stolic województw i mających charakter pograniczny oraz ich wpływu na przebieg edukacji i życie społeczne młodzieży powyżej 15 roku życia. Przyjęty obszar badawczy to górska część dawnego województwa krośnieńskiego (obejmująca współczesne powiaty krośnieńskie (grodzki i ziemski), jasielski, brzozowski, sanocki, leski i bieszczadzki) i graniczące z nim gminy współczesnego województwa małopolskiego (głównie z obecnego powiatu gorlickiego).

 

 

Atlas wyborczy Polski

Redakcja naukowa: Mariusz Kowalski, Przemysław Śleszyński

 

 

Miejsce i rok wydania: Warszawa, 2023
Wydawca: Wydawnictwo Sejmowe, IGiPZ PAN
Wydanie drugie rozszerzone i uaktualnione
Liczba stron: 405
ISBN 978‑83‑7666-749-2
bezpłatna wersja elektroniczna

Monografia jest jedynym w swoim rodzaju, prawdopodobnie najbardziej obszernym na świecie studium kartograficznym z zakresu geografii wyborczej. Stanowi kontynuację dzieła wydanego w 2018 r. przez IGiPZ PAN pod tym samym tytułem i redakcją, sygnowanego Patronatem Narodowym Prezydenta RP Andrzeja Dudy w rocznicę obchodów stulecia odzyskania niepodległości, jak też stulecia utworzenia Polskiego Towarzystwa Geograficznego i Roku Polskiej Geografii. W stosunku do pierwszego wydania Atlas wyborczy Polski uzupełniono m.in. o wyniki głosowań w wyborach z lat 2018-2020.
Zawiera kilkadziesiąt rozdziałów dotyczących zróżnicowań terytorialnych preferencji wyborczych, przygotowanych przez kilkunastu autorów, specjalizujących się w geografii, socjologii i politologii. Na około 750 mapach przedstawiono wyniki głosowań we wszystkich ogólnopolskich wyborach po 1989 r.: na urząd Prezydenta RP, do Sejmu (i częściowo do Senatu), do Parlamentu Europejskiego, w referendach oraz w wyborach samorządowych do sejmików wojewódzkich. Przedstawiono też różnego rodzaju opracowania syntetyczne, a także sięgnięto do geografii wyborczej sprzed 1989 r. Ilustracje (mapy, wykresy, zestawienia) zostały opatrzone komentarzami autorskimi, opisującymi uwarunkowania społeczno-ekonomiczne, zróżnicowania przestrzenne wyników oraz skutki polityczne poszczególnych wyborów powszechnych.
Publikacja skierowana jest do wszystkich zainteresowanych najnowszą historią i geografią polityczną Polski, w tym do ekspertów i praktyków oraz do decydentów politycznych.
 
 

 

Jerzy Bański (red.): Atlas małych miast. IGiPZ PAN, Warszawa (2023)