Studia Obszarów Wiejskich

Historia czasopisma

Czasopismo Studia Obszarów Wiejskich wydawane było w latach 2001-2020 przez Komisję Obszarów Wiejskich Polskiego Towarzystwa Geograficznego oraz Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk. W swoim założeniu publikowało artykuły naukowe z zakresu geografii wsi i rolnictwa, przestrzennego zagospodarowania obszarów wiejskich oraz rozwoju lokalnego.

W ciągu 20 lat funkcjonowania czasopisma na rynku wydawniczym opublikowanych zostało 57 tomów, spośród których 15 było monografiami, a 42 zbiorami zawierającymi 502 artykuły (z czego 57 w języku angielskim). Autorami wszystkich tekstów było ponad 200 autorów z polskich ośrodków naukowo-badawczych, ale również naukowców z wielu krajów Europy, Azji, Ameryki Północnej, Afryki i Australii. Liczba recenzentów również przekroczyła 200 nazwisk.

Inicjatorem i pierwszym redaktorem czasopisma w latach 2001-2012 (tomy od 1 do 30) był prof. Jerzy Bański, a następnie funkcję tą od 2013 roku przejął dr Konrad Czapiewski (tomy od 31 do 57). Natomiast przez cały ten okres nad procesem redakcyjnym i wydawniczym czuwała Sekretarz Redakcji mgr Barbara Solon.

W okresie funkcjonowania czasopisma przechodziło ono wiele zmian zarówno technologicznych, organizacyjnych oraz merytorycznych. Pierwsze numery składane były w programie Word i powielane na matrycach drukarskich. Następnie rozpoczęto skład w coraz bardziej profesjonalnych programach graficznych, aż wreszcie od 2015 roku wychodzi ono w aktualnej formule ze zmienioną okładką i układem stron dostosowanym do standardów bibliometrycznych. Początkowo czasopismo stanowiło platformę publikacji artykułów przygotowywanych przez uczestników seminariów Komisji Obszarów Wiejskich PTG oraz pracowników IGiPZ PAN. Jednocześnie traktowane było jako seria wydawnicza i cechowało się dużą nieregularnością czasową (np. jeden numer w 2007 r. i pięć numerów w 2009 r.) oraz zmiennością formy (monografie i zbiory artykułów). W ostatnich latach zdecydowano się przyjąć stały reżim wydawniczy w postaci tylko tomów z artykułami wydawanymi cztery razy w roku. Niezmiennie każdy z tomów ma swojego redaktora merytorycznego. Każdorazowo wielkim wyzwaniem było finansowanie czasopisma, gdyż każdy z tomów posiadał odrębne źródło. W rękach redaktora czasopisma i redaktora tomu pozostawało zgromadzenie odpowiednich środków zapewniających pokrycie kosztów przygotowania i druku tomu. Pod względem merytorycznym należy zauważyć stopniową ewolucję od tematyki ściśle geograficznej do prac na pograniczu geografii człowieka z dziedzinami pokrewnymi jak socjologia, ekonomia, architektura krajobrazu, geodezja i gospodarka przestrzenna. Równocześnie w początkowym okresie dużo większy udział stanowiły prace z tematyki rolniczej, podczas gdy współcześnie dominuje analiza różnych struktur i procesów zachodzących na wsi. Przez cały okres funkcjonowania czasopisma obecny był duży eklektyzm w zakresie skali badawczej – analizom poddawane były zarówno pojedyncze wsie, jak i struktury przestrzenne w układach ogólnokrajowych oraz sporadycznie nawet europejskich czy światowych.

Redakcja Studiów Obszarów Wiejskich serdecznie podziękuje wszystkim członkom Komitetu Redakcyjnego i Rady Redakcyjnej za wspaniałą, wieloletnią współpracę, autorom za chęć dzielenia się wynikami swoich badań na łamach czasopisma oraz recenzentom za społeczną pracę przy poprawianiu artykułów. Dorobek pięćdziesięciu siedmiu tomów czasopisma stanowi istotny wkład w rozwój geografii wsi. Artykuły opublikowane na jego łamach dostarczyły wielu interesujących interpretacji oraz holistycznych, wręcz modelowych, wyjaśnień dynamicznie zmieniającej się polskiej wsi.